 |
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ
สมาคมไทย-กวนอิม,สวิตเซอร์แลนด์
(Thai-Kuan Yin-Union,Switzerland)
...................................................
ความหมายของคำว่า "ภควา"
คำว่า ภควา เป็นคำประเสริฐที่สุด
คำว่า ภควา เป็นคำสูงสุด พระตถาคตนั้น
ทรงเป็นผู้ที่ควรแก่ความเคารพคารวะ ด้วย
เหตุนั้น จึงขนานพระนามว่า ภควา.
อันที่จริง คำพูดที่ระบุถึงบุคคลผู้ประเสริฐที่สุด กล่าวกันว่า ประเสริฐที่สุด เพราะดำเนินไปด้วยกันกับคุณประเสริฐที่สุด. อีกประการหนึ่ง ที่ชื่อว่า วจนะ เพราะอรรถว่า อันบุคคลกล่าว ได้แก่ความหมาย. เพราะเหตุนั้น ในบทว่า ภควาติ วจนํ เสฏํ จึงมีความหมายว่า ความหมายใดที่จะพึงพูดด้วยคำว่า ภควา นี้ ความหมายนั้นประเสริฐที่สุด. แม้ในบทว่า ภควาติ วจนมุตฺตมํ นี้ ก็นัยนี้แล. บทว่า คารวยุตฺโต ได้แก่ ชื่อว่า ทรงเป็นผู้ควรแก่ความเคารพคารวะ เพราะทรงประกอบด้วยคุณของบุคคลผู้เป็นที่เคารพ. อีกประการหนึ่ง พระตถาคต ชื่อว่า ทรงควรแก่ความเคารพ ก็เพราะเหตุที่ทรงควรซึ่งการทำความเคารพย่างดียิ่ง. หมายความว่า ทรงควรแก่ความเคารพ. เมื่อเป็นเช่นนั้น คำว่า ภควา นี้ จึงเป็นคำเรียกบุคคลผู้วิเศษโดยคุณ บุคคลผู้สูงสุดกว่าสัตว์ และบุคคลผู้เป็นที่เคารพคารวะ ดังนี้แล
พระพุทธเจ้านั้น บัณฑิตขนานพระนามว่า
ภควา เพราะเหตุที่พระองค์ มีภคธรรม ๑ ทรงมีปรกติ
เสพภคธรรม ๑ ทรงมีภาคธรรม ๑ ทรงจำแนกแจกแจง
ธรรม ๑ ทรงทำลายนามรูป ๑ ทรงมีภาคยธรรม ๑
ทรงมีพระองค์อบรมดีแล้ว ด้วยญายธรรมจำนวนมาก ๑
ทรงถึงที่สุดแห่งภพ ๑
และด้วยอำนาจแห่งคาถานี้ว่า
เพราะเหตุที่ พระพุทธเจ้าทรงมีภาคยธรรม ๑ ทรง
ประกอบด้วยภัคคธรรม ๑ ทรงจำแนกแจกแจงธรรม ๑
ทรงมีคนภักดี ๑ ทรงคายการไปในภพทั้งหลาย ๑ ฉะนั้น
จึงได้รับขนานพระนามว่า ภควา.
ก็ความหมายนี้นั้น ได้กล่าวไว้แล้วในพุทธานุสตินิทเทส ในวิสุทธิมรรคอย่างครบถ้วน เพราะเหตุนั้น นักศึกษาพึงทราบตามนัยที่กล่าวไว้แล้วใน วิสุทธิมรรคนั้นเถิด.
ความหมายของภควาอีกนัยหนึ่ง
อีกนัยหนึ่ง พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงมีภาคธรรม
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ผู้อบรมพุทธกรรม
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงเสพภาคธรรม
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงเสพภคธรรม
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงมีคนภักดี
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงคายภคธรรม
พระนามว่า ภควา เพราะหมายความว่า ทรงภาคธรรม
.........................................
ขออนุโมทนาบุญค่ะ
